Erk-14B / EGITIM-RECETESI-v2.md
aigencydev's picture
Recete: tohum 2 sonucu
8584b14 verified
|
Raw History Blame Contribute Delete
8.34 kB

Erk v2 — eğitim reçetesi (29 Eylül 2026)

Bu belge, Erk-14B v2 ve Erk-32B v2'nin v1 ağırlıklarından nasıl üretildiğini, aynı sonucu üretmek isteyen birinin ihtiyaç duyacağı ayrıntıyla verir. Betiklerin tamamı bu depodaki egitim/ klasöründe; sentetik veri üreteçleri turkmorfbench deposundadır. Tek eğitim tohumu; güven aralıkları soru/madde örneklemesini kapsar, tohumu kapsamaz.

1. Taban

Erk-14B v2 Erk-32B v2
Başlangıç ağırlıkları Erk-14B v1 (revision="v1") Erk-32B v1 (revision="v1", LoRA 0,75 birleşiği)
Mimari / tokenizer Qwen3-14B, değişmedi Qwen3-32B, değişmedi
Donanım 4 × A100 80 GB (UHeM), naif boru hattı paralelliği aynı

2. Veri

2.1 Doğal metin. HuggingFaceFW/fineweb-2, alt küme tur_Latn, akış sırasıyla 8 Temmuz 2026'da indirilip nanosohbet corpus/build_shards_tr.py ile ~100 MB'lik parquet parçalarına bölündü (260 parça). v2 için parça 100–259 kullanıldı (v1'in devam eğitiminde görülmemiş parçalar); kullanılan 160 dosyanın SHA-256 listesi egitim/fineweb2_parca_sha256.txt. Seçim egitim/dogal_secim.py (tohum 20260926): paragraf 200–3.000 karakter, ≥25 kelime, Türkçe harf içerir, sözlük maddesi görünümlü satırlar atılır; %70 rastgele paragraf + %30 kesme işaretli çekim yoğun paragraf (≥2/100 kelime); toplam 600 MB, 1.383.785 paragraf. Kıyas maddesi, şablonu, gövde listesi ve TDK sözlüğü kullanılmadı.

2.2 Kural cümleleri (sentetik). TurkMorfBench kural motorundan, kıyasın hiçbir kovasında geçmeyen gövdelerle; kontaminasyon denetimi her dosyada sıfır. kural_verisi_uret.py (tohum 20260925): kısaltma 20.000 · sayı 20.000 · çatı 20.000; birlesik_verisi_uret.py (20260927): iyelikli birleşik ad + hâl (zamir n'si) 20.000; ozel_ad_verisi_uret.py (20260928): özel ad + kesme işaretli ek 20.000. Çerçeve cümleler hâle/çatıya bağlıdır.

2.3 Talimat verisi. eCloud SFT külliyatı sft_clean_v2 (373.387 örnek, sohbet biçimi), sohbet şablonuyla (varsayılan kimlik sistem istemi dâhil) tek metin olarak işlendi.

2.4 Kimlik verisi. egitim/kimlik14.jsonl (6.000 soru-cevap × 3 kopya): "Sen kimsin / temel modelin ne / ChatGPT misin" türü sorular; Qwen3 tabanı her cevapta açıkça söylenir.

3. Eğitim aşamaları — Erk-14B v2

Ortak: egitim/dogal_egitim.py; dizi 1.024 jeton; yığın 4 × birikim 4 = 16.384 jeton/adım; AdamW, ağırlık sönümü 0,01, OneCycle (ısınma %5), gradyan kırpma 1,0; ileri/geri bf16, fp32 ana ağırlık (optimizer fp32 kopyada, her adımda bf16'ya kopyalanır). SFT karışımı "her N paragrafta bir sohbet örneği".

Aşama Başlangıç Veri Adım lr Jeton
1 doğal v1 doğal metin, SFT/12 6.000 (9.000'lik koşunun 6.000. ara kaydı) 1e-5 98 M
2 kural aşama 1 doğal + %10 kural (kısaltma/sayı/çatı), SFT/6 3.000 5e-6 49 M
3 birleşik aşama 2 doğal + %10 (kural + birleşik), SFT/6 2.000 5e-6 33 M
4 pekiştirme aşama 3 doğal + %5 sentetik, SFT/2 800 3e-6 13 M
5 özel ad aşama 4 doğal + %10 (kural + birleşik + özel ad), SFT/2 600 3e-6 10 M
6 karışım aşama 5, v1 egitim/birlestir_lineer.py: her tensör için W = 0,85·W₅ + 0,15·W_v1 (fp32'de hesaplanır, bf16'ya yazılır) — — —
7 kimlik aşama 6 doğal + kimlik verisi (her 2 paragrafta 1), SFT yok 200 5e-6 3 M

Aşama 6'da oran, kıyas dışı 1.870 maddelik geliştirme kesiti ve TurkishMMLU ile seçildi (aday oranlar 0,90 / 0,85; ölçüt: TurkishMMLU ≥ v1 − 1,0 ve geliştirme kesitinde anlamlı kazanç); çekirdek yalnız seçilen model için bir kez ölçüldü.

4. Eğitim aşamaları — Erk-32B v2

egitim/dogal_egitim32.py: aynı veri hattı; tek aşama, doğal + %10 sentetik (kural + birleşik + özel ad)

  • SFT/6; 4.500 adım × 16.384 jeton = 74 M jeton; lr 8e-6 OneCycle; Adafactor (faktörlü ikinci moment, momentum yok, ağırlık sönümü 0,01) ve bf16 parametre + kararlı (stokastik) yuvarlama (fp32 ana ağırlık dört karta sığmadığı için); yığın 2 × birikim 8. Ardından karışım W = 0,5·W_eğitim + 0,5·W_v1 (oran 0,7/0,6/0,5 arasından aynı ölçütle seçildi).

5. Ölçüm

TurkMorfBench 3.6 çekirdeği, 3.7.0 puanlama kodu (turkmorfbench==3.8.0), harf kuralı, bf16, hücre kümeli önyükleme; TurkishMMLU temiz 652, şık sırası dondurulmuş (taban_kiyas.py); kimlik 30 soru (egitim/kimlik_sinavi_v2.py). Sonuç dosyaları model kartında.

6. Aşama tablosu, ablasyon ve tohum (1 Ekim 2026)

Her satır aynı protokolle ölçüldü: TurkMorfBench 3.6 çekirdeği (1.836 madde, harf, hücre kümeli %95 GA) ve TurkishMMLU temiz 652 (şık döndürmeli). Her model çekirdekte bir kez ölçüldü.

6.1 Erk-14B v2 aşamaları (sıralı, her satır öncekinin üzerine)

Aşama TurkMorfBench v1'e göre TurkishMMLU
v1 75,4 — 67,2
1 doğal CPT (FineWeb-2, 6.000 adım) 78,1 +2,6 [+0,6, +3,5] 66,3
2 + kural cümleleri (kısaltma/sayı/çatı) 79,3 +3,8 [+1,0, +5,2] 66,3
3 + birleşik isim 79,9 +4,5 [+1,1, +5,8] 65,6
4 + SFT ağırlıklı pekiştirme 79,8 +4,4 [+1,1, +5,8] 66,3
5 + özel ad 80,1 +4,7 [+1,0, +6,3] 65,6
6 karışım 0,85·aşama 5 + 0,15·v1 79,4 +3,9 [+1,0, +5,2] 66,7
7 + kimlik pekiştirme (v2) 80,0 +4,5 [+1,3, +5,9] 66,9

Okuma: kazancın yaklaşık 2,6 puanı doğal metinden, 2 puanı kural cümlelerinden gelir; karışım TurkishMMLU'yu geri toplarken morfolojiden ~0,7 puan alır. Aynı doğal CPT koşusunun 9.000. adımı 78,3 / 65,5 verir (daha çok doğal metin morfolojiyi artırmıyor, genel yeteneği aşındırıyor); aşama 1 bu yüzden 6.000. adımda kesildi.

6.2 Ablasyon — v1'den tek bileşenle (3.000 adım, lr 5e-6, aynı bütçe)

Kol TurkMorfBench v1'e göre TurkishMMLU
yalnız doğal metin (aşama 1 ile aynı veri, 6.000 adım) 78,1 +2,6 [+0,6, +3,5] 66,3
yalnız kural cümleleri + SFT/6 (doğal metin yok) 77,6 +2,1 [−0,8, +3,3] 59,5
yalnız SFT (talimat verisi) 77,7 +2,2 [+0,3, +3,1] 67,0
doğal + kural + SFT (aşama 2) 79,3 +3,8 [+1,0, +5,2] 66,3

Üç bulgu: (i) tek başına şablonlu kural cümleleri genel yeteneği 7,7 puan düşürür; doğal metin karışımı zorunludur. (ii) Yalnız Türkçe talimat verisi bile morfolojide +2,2 verir ve istisna kovalarını (çatı +16, ünlü düşmesi +10, uyum kırıcı +13, ikizleşme +17) iyileştirir: kazancın bir bölümü türüne bakmaksızın Türkçe maruziyetten gelir. (iii) Bileşenler toplanır; en yüksek değer üçünün birlikte kullanıldığı aşamadır.

6.3 Tohum belirsizliği (aşama 2 reçetesi, iki ek tohum: veri sırası ve torch)

Tohum TurkMorfBench TurkishMMLU
20260926 (yayımlanan) 79,3 66,3
1 79,7 65,5
2 79,3 66,4

Üç tohumda çekirdek 79,3 / 79,7 / 79,3 (aralık 0,4 puan), TurkishMMLU 66,3 / 65,5 / 66,4 (aralık 0,9); aşama etkisi (+3,8 ile +4,2) tohum belirsizliğinin çok üstündedir.

6.4 Bağımsız test — TurBLiMP (16 fenomen × 1.000 minimal çift; başka ekip, başka üretici; v2 geliştirilirken kullanılmadı). Cümle log-olasılık toplamı kuralı.

Model v1 v2 fark (eşli önyükleme)
Erk-14B 95,2 93,7 −1,5 [−1,8, −1,2]
Erk-32B 95,2 95,4 +0,3 [+0,1, +0,5]

Erk-14B v2'de biçim bilgisi fenomenleri (düzensiz biçimler, askıda ek, adlaştırma, edilgen) değişmez (%97–100); düşüş sözdizimindedir: ada etkileri −7,3, belirleyiciler −4,9, eksilti −2,7. v2'nin kazancı hedeflenen çekim morfolojisine özgüdür ve sözdizimsel minimal çiftlere taşınmaz; bu bedel kartta yazılıdır.

7. Bilinen sınırlar

Yayımlanan model tek eğitim tohumuyla üretildi (aşama 2 için üç tohum §6.3'te); aşama sırası sıralı deneylerle belirlendi ve her aşamanın gerekçesi geliştirme kesitindeki ölçümdür; çekirdek yalnız seçilen modeller için ölçüldü.