text stringlengths 282 4.64k |
|---|
Bilgi güvenliği, verileri yetkisiz erişime, izinsiz kullanıma, değiştirmeye ve yok edilmeye karşı korumayı amaçlayan önlemler bütünüdür. Bu önlemler yalnızca teknik sistemlerden oluşmaz; idari düzenlemeler ve fiziksel koruma da bilgi güvenliğinin parçalarıdır. Güvenlik ihlalleri veri kaybının yanında mali kayıplara ve ... |
Araç rotalama problemi, bir depodan birden fazla müşteriye yapılacak teslimatların rotalarını belirleme problemidir. Amaç, problemdeki kısıtları sağlayan rotalar arasından toplam seyahat maliyeti düşük olanları bulmaktır. Bu nedenle bir rotanın kısa olması yeterli değildir; teslimat düzeninin ilgili kısıtları da sağlam... |
Bir araç rotalama çalışmasında kendini uyarlayan yerel arama yöntemi SALS ele alınır. Yöntemin genel parametresi arama süreci boyunca öğrenilir; böylece kullanıcının önceden parametre ayarlama yükünün azaltılması hedeflenir. Deneysel değerlendirmede hesaplama deneyleriyle çözüm kalitesi ve verimlilik değerlendirilir. D... |
Nesnelerin internetinde bir ölçümün işe yararlılığı, yalnızca ölçümün doğru olmasına değil, ihtiyaç duyulan yere zamanında ulaşmasına da bağlıdır. Çevresel izleme, konum takibi ve otonom araç uygulamalarında algılama, hesaplama ve eylem birbirini izleyen bir döngü oluşturur. Bu döngünün başarısı için bilginin uygun zam... |
Fresh-IoT projesi, bilgi yaşı farkındalığına dayalı haberleşmeyle veri tazeliğini korurken IoT düğümlerinin ortalama etkinliğini azaltmayı hedefler. Aynı tazelik düzeyi daha az düğüm etkinliğiyle sağlanabilirse enerji tüketimi ve ağ trafiği azaltılabilir. Buradaki tasarım hedefi, haberleşme miktarını artırmak yerine uy... |
Framework, uygulamanın bileşenlerini, yaşam döngüsünü ve genişletme noktalarını düzenleyen yazılım iskeletidir. Bir kütüphanede program genellikle kütüphaneyi çağırır; framework kullanımında kontrol akışının önemli bir bölümünü framework yönetebilir. Bu fark inversion of control kavramıyla açıklanır. Routing, bağımlılı... |
Karışımları ayırmada bileşenlerin fiziksel özellikleri arasındaki farklardan yararlanılır. Tanecik büyüklüğü farklıysa eleme, sıvı içindeki çözünmemiş katıların tutulması gerekiyorsa süzme, bileşenlerin mıknatısa tepkileri farklıysa manyetik ayırma kullanılabilir. Ayırma yönteminin seçimi, karışımın hangi maddelerden o... |
Eleme, farklı büyüklüklerde katı tanecikler içeren bir karışımı ayırma yöntemidir. Eleğin gözenekleri küçük tanecikleri geçirecek, büyük tanecikleri ise tutacak büyüklükte seçilir. Kum ile çakıl veya un ile kepek karışımları bu ilkeye göre ayrılabilir. İki bileşenin de elekten geçmesi ya da ikisinin de elek üzerinde ka... |
Süzme, bir sıvıyla karışmış katı tanecikleri gözenekli bir araç yardımıyla ayırmaya dayanır. Süzgecin gözenekleri tutulması istenen katı taneciklerden küçük olduğunda sıvı geçerken katı tanecikler tutulur. Bu yöntem sıvıda çözünmeyen ve filtre gözeneklerinde tutulabilen taneciklerde işe yarar; bir karışımda katı bir ma... |
Mıknatısla ayırmada karışım bileşenlerinin manyetik davranışları arasındaki fark kullanılır. Demir tozu ile kum karışımında mıknatıs demiri çekerek kumdan ayırabilir. Buna karşılık demir ve nikel tozlarının ikisi de mıknatıs tarafından çekilebildiği için, aynı basit işlem bu iki bileşeni birbirinden ayırmak için yeterl... |
Fan coil (fancoil), bir fan ile bir ısı değiştirici serpantinden (bobin) oluşan, odaları ısıtıp soğutan HVAC (ısıtma, havalandırma, iklimlendirme) ünitesidir. Merkezi bir kazan veya soğutucudan (chiller) gelen sıcak ya da soğuk suyu kullanarak oda havasının sıcaklığını ayarlar. - Fan: Havayı serpantinin üzerinden geçir... |
Bölgesel iklimlendirme, bir binanın farklı alanlarının ayrı sıcaklık gereksinimlerine göre kontrol edilmesidir. Fan coil üniteleri otel odaları veya ofis bölümleri gibi alanlarda bağımsız sıcaklık ayarları yapılmasını sağlayabilir. Böylece kullanım yoğunluğu farklı olan bölümlerin aynı biçimde iklimlendirilmesi zorunlu... |
Atık ısı geri kazanımı, bir süreçten çıkan ısının başka bir süreçte değerlendirilmesidir. Isı kaynağı sıcak hava, baca gazı, buhar veya sıcak su olabilir. Bir ısı geri kazanım eşanjöründe iki akışkan birbirine karışmadan ısı alışverişi yapabilir. Böylece başka türlü dışarı atılacak enerjinin bir bölümü yararlı bir ısıt... |
Bir havalandırma sisteminde dışarıdan alınan soğuk hava, dışarı atılan sıcak havanın ısısından yararlanılarak önceden ısıtılabilir. Isı eşanjörü bu aktarımı hava akımlarını birbirine karıştırmadan gerçekleştirebilir. Bu uygulamada geri kazanılan ısı, içeri alınan havanın istenen sıcaklığa getirilmesi için gereken ek en... |
Zemin iyileştirme, zeminin taşıma kapasitesini artırmanın yanında sıkışabilirliğini azaltmayı, oturma sorunlarını gidermeyi ve sıvılaşma riskini düşürmeyi amaçlayabilir. Bu nedenle bir zemin iyileştirme projesinin hedefi yalnızca daha fazla yük taşımak değildir; zeminin yük altındaki davranışını da düzenlemektir. Jet g... |
Isı geri kazanımlı bir havalandırma cihazında bypass damperi, havanın eşanjörden geçmeden ayrı bir kanaldan ilerlemesini sağlayabilir. Dış ortam koşulları uygun olduğunda bu yol kullanılarak içeri alınan havanın eşanjörde ısınması önlenebilir. Bu düzen, dış hava uygun sıcaklıktayken eşanjörün istenmeyen ısı geri kazanı... |
Neme duyarlı havalandırma kontrolünde sensörün ölçtüğü değer, fan hızının değiştirilmesi için kullanılır. Nem kontrollü bir ısı geri kazanım cihazı, belirlenen nem eşiği aşıldığında hava debisini artıran bir moda geçirilebilir. Genel dönüş havasını ölçen sensör bütün sistemden gelen havayı temsil eder; belirli bir odan... |
Bir havalandırma cihazının bina otomasyonuna bağlanması, cihazın merkezi bir sistem üzerinden izlenmesini ve kontrol edilmesini sağlar. Bina otomasyonuna entegre edilen bazı ısı geri kazanım cihazları bu amaçla Modbus protokolünü kullanır. Bu özellik, cihazın yerel kontrollerinin bina genelindeki yönetim sistemiyle bir... |
Akıllı otomasyon, robotik süreç otomasyonu (RPA), iş süreci yönetimi (BPM) ve yapay zekâ/makine öğrenmesi (AI/ML) teknolojilerini bir araya getirerek iş süreçlerini uçtan uca otomatikleştiren yaklaşımdır. Kural tabanlı otomasyon önceden tanımlanmış işlemleri izler; yapay zekâ bileşenleri sınıflandırma ve tahmin ekleyeb... |
Robotik süreç otomasyonu, tekrar eden bilgisayar işlemlerini yazılım robotlarıyla gerçekleştirmeye dayanır. Formların veya kontrol listelerinin otomatik doldurulması bu yaklaşımın örneklerindendir. İş süreci otomasyonu ise birden fazla görevin belirli bir sıra içinde tamamlanmasını kapsar; tek bir işlemin otomatikleşti... |
Veri sınıflandırma, verileri belirli kategorilere ayırarak saklamayı, sıralamayı ve yeniden bulmayı kolaylaştırır. Veri çıkarma ise farklı kaynaklardan kullanılabilir bilgilerin toplanmasına yöneliktir ve yapılandırılmamış kaynaklarda özellikle önem kazanır. Bir otomasyon sisteminde çıkarılan veriler daha sonra sınıfla... |
Veri doğrulama, girdi ve kayıtların belirlenen kurallarla ve başvurulan kaynaklarla tutarlılığını kontrol eder. Veri zenginleştirme ise eksik bilgileri tamamlamak veya mevcut kayda ek bilgi sağlamak için başka kaynaklardan yararlanır. Bir kayda yeni alanlar eklemek, o alanların doğruluğunu kendiliğinden kanıtlamaz; zen... |
Human-in-the-loop yaklaşımı, otomatik işleyen bir sürecin gerekli noktalarında insan değerlendirmesine yer verilmesidir. Akıllı otomasyon sistemleri bu amaçla kullanıcıya inceleme veya karar arayüzleri sunabilir. Böyle bir tasarımda süreç bütünüyle elle yürütülmez; otomatik adımlar ile insanın devreye girdiği adımlar b... |
Bir otomasyon sisteminin değerlendirilmesinde otomasyon oranı, doğruluk, işlem verimi ve kullanım bilgileri gibi ölçümler izlenebilir. Bu ölçümler, iş akışının hangi bölümünün otomatik yürüdüğünü ve sistemin hangi sonuçları ürettiğini görünür kılar. Yalnızca bir teknolojinin kurulmuş olması, sürecin daha başarılı çalış... |
CMS deneyinin 2011 yılında topladığı proton-proton çarpışması verilerini kullanan bir çalışma, yüksek kayıp enine enerji, en az üç jet ve b-kuark jetleri içeren olaylarda standart model ötesi fizik aramıştır. Veri kümesinin kütle merkezi enerjisi 7 TeV, tümleşik ışınlıklılığı 4,98 fb⁻¹ olarak belirtilmiştir. Gözlenen o... |
Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütledir. Kütle ve hacim farklı özellikleri ifade ettiğinden, bir nesnenin yalnızca ne kadar yer kapladığını bilmek yoğunluğunu belirlemek için yeterli değildir. Yoğunluk karşılaştırması, kütle ile hacmin birlikte değerlendirilmesine dayanır. |
Borik asidin kimyasal formülü H₃BO₃'tür. Bu formül, bileşiğin bir bor atomuna karşılık üç hidrojen ve üç oksijen atomu içerdiğini gösterir. Borik asit, borat mineralleri veya borat çözeltilerinin uygun asitlerle işlenmesiyle üretilebilir; seçilen ham madde ve proses safsızlıkların nasıl ayrılacağını belirler. |
A priori, yani önsel bilgi, gerekçelendirilmesi deneyime dayanmayan bilgi için kullanılan bir terimdir. A posteriori bilgi ise gözlem ve deneyimle ilişkilidir. Bu ayrım, bilginin neye dayanarak edinildiğini ele alır. Bir önermenin zorunlu olmasıyla onun önsel olarak bilinmesi ayrı sorulardır; çağdaş epistemolojide bu i... |
Bağdaşımcılık, bir inancın gerekçelendirilmesini diğer inançlarla oluşturduğu tutarlı ve bağlantılı bütün içinde açıklar. Bu yaklaşımda inançların birbirini destekleyen bir ağ oluşturması önemlidir. İzolasyon itirazı ise farklı inanç ağlarının kendi içlerinde tutarlı olup birbirleriyle çatışabileceğine dikkat çeker; ya... |
Gerekçelendirmeye ilişkin bağlamsalcı yaklaşımlar, bir inancın dayanaklarını kişinin içinde bulunduğu sosyal, zamansal ve ilişkisel koşullarla birlikte değerlendirir. Bir iddia için yeterli sayılan gerekçeler, o iddianın hangi bağlamda ele alındığıyla bağlantılı olabilir. Bu yaklaşım, bilgi iddialarını yalnızca soyut ö... |
Kavanozdaki beyin düşünce deneyi, deneyimlerin gelişmiş bir bilgisayar sistemi tarafından oluşturulduğu bir durumu tasarlar. Bu senaryoda özne, dış dünyayla doğrudan ilişkisi olmadan gündelik yaşantısına benzeyen deneyimler yaşayabilir. Deneyin epistemolojik sorusu, yalnızca öznenin içsel deneyimlerine başvurarak böyle... |
Bir önermeyi bilmek ile o önermeyi bildiğinin farkında olmak, epistemolojide birbirinden ayrılabilen durumlardır. Bildiğini bilmek, öznenin kendi bilgi durumuna yönelik ikinci düzey bir değerlendirmeyi içerir. Bu ayrım, bilgi sahibi olmak için kişinin kendi gerekçelerine erişmesinin veya bilgi edinme sürecini açıklayab... |
Algı, bellek, dikkat, kavrayış ve muhakeme, bilgi edinme sürecinde rol oynayan bilişsel yetiler arasında sayılır. Epistemolojik kuramlar, bu yetilerin inançların oluşmasına ve değerlendirilmesine nasıl katkıda bulunduğunu inceler. Erdem epistemolojisi gibi yaklaşımlar, bilgiyi açıklarken bilen kişinin yetilerine ve ent... |
Geleneksel üç koşullu bilgi çözümlemesi, bir önermenin doğru olmasını, öznenin ona inanmasını ve bu inancın gerekçelendirilmesini ister. Gettier problemi, bu koşullar sağlandığı hâlde doğruluğun şans eseri ortaya çıktığı durumların bilgi sayılıp sayılamayacağını gündeme getirir. Tartışmanın odağı, gerekçelendirilmiş do... |
Degettierizasyon, Gettier türü karşı örneklerin ortaya çıkardığı sorunu çözmeye yönelik bilgi çözümlemelerini ifade eder. Bu çalışmalar, doğru bir inancın yalnızca şans sonucu doğru olmasını dışlamak için gerekçelendirme koşulunu değiştirmeyi veya ek koşullar önermeyi deneyebilir. Amaç, bilgi ile tesadüfen doğru çıkan ... |
Delilcilik, bir inanca sahip olmanın epistemik uygunluğunu o inancı destekleyen delillerle ilişkilendirir. Bu yaklaşımda kişinin bir iddiaya inanması, elindeki delillerin durumuna göre değerlendirilir. Delillerin hangi türden olması gerektiği ve neyin yeterli delil sayılacağı ise yaklaşımın farklı yorumlarında tartışıl... |
Epistemolojik dışsalcılık, bir inancı bilgiye veya gerekçeli inanca dönüştüren unsurların tamamının öznenin zihinsel erişimine açık olması gerektiğini reddeder. İnancı oluşturan sürecin dış koşullarla ilişkisi de önem taşıyabilir. İçselci yaklaşımlar ise gerekçelendirmenin öznenin zihinsel durumları veya erişebildiği g... |
Doğallaştırılmış epistemoloji, bilgi edinmeyi insanın bilişsel yapısı ve çevresiyle kurduğu ilişki üzerinden incelemeye yönelir. Bu çerçevede algılama ve düşünme süreçleri, deneysel araştırmalarla ilişkilendirilebilir. Quine ile anılan yaklaşım, epistemolojinin psikoloji gibi bilimlerle ilişkisini güçlendirirken, bilgi... |
Doğruluk ile gerekçelendirme aynı işlevi yerine getirmez. Doğruluk, bir önermenin doğru olup olmadığıyla; gerekçelendirme ise o önermeye inanmayı destekleyen dayanaklarla ilgilidir. Bilginin çözümlemesinde bu koşulların ayrı ele alınması, bir inancın dayanaklarının bulunmasıyla o inancın gerçekten doğru olması arasında... |
Doğruluğun uygunluk kuramı, bir önermenin doğruluğunu anlattığı olgu veya gerçeklikle uyuşması üzerinden açıklar. Bu kurama göre bir yargıyı doğru yapan şey, yalnızca kişinin o yargıya inanması değildir. Önermenin ifade ettiği durum ile ilgili gerçeklik arasındaki ilişki belirleyicidir. |
Erişimcilik, bir inancı gerekçelendiren unsurların öznenin değerlendirmesine açık olması gerektiğini vurgulayan içselci bir yaklaşımdır. Zihincilik ise gerekçelendirmeyi öznenin zihinsel durumlarına bağlar ve erişim koşulunu aynı biçimde öne çıkarmayabilir. Dolayısıyla gerekçelerin zihinsel olması ile kişinin o gerekçe... |
Epistemik otorite, bir kişinin belirli bir alandaki bilgi iddialarının başka biri için dayanak oluşturmasıyla ilgilidir. Bir matematik öğretmeninin matematik, bir diş hekiminin diş sağlığı alanındaki uzmanlığı, bilgi iddialarının hangi konuda değerlendirilebileceğini gösterir. Otoritenin alanla birlikte belirtilmesi ön... |
Epistemik sorumluluk, kişinin inançlarını oluştururken ve değerlendirirken delilleri dikkate alması gerektiği düşüncesiyle ilişkilidir. Bu görüşü savunan yaklaşımlar, karşılaşılan kanıtları göz ardı etmeme ve inançların dayanaklarını değerlendirme gibi yükümlülükler üzerinde durur. Buradaki normatif soru, insanların fi... |
Erdem epistemolojisi, bilgi edinmeyi bilen kişinin yetileri ve entelektüel özellikleri üzerinden açıklayan yaklaşımları kapsar. İnançların yalnızca sonuçlarına bakmak yerine, onların hangi bilişsel yetilerle oluşturulduğu da önem kazanır. Ernest Sosa ve Linda Zagzebski, bu yaklaşımlarda bu yaklaşımın temsilcileri arası... |
Bir inanç başka bir inançla gerekçelendirildiğinde, ikinci inancın gerekçesi de sorulabilir. Aynı talep her adımda yinelenirse sonsuz bir gerekçe zinciri sorunu ortaya çıkar. Temelcilik, başka inançlara dayanarak gerekçelendirilmesi gerekmeyen temel inançlar önererek bu gerilemeyi durdurmaya çalışır. Bağdaşımcılık ise ... |
Güvenilircilik, inançları oluşturan süreçlerin güvenilirliğine ağırlık veren epistemolojik bir yaklaşımdır. Bu görüşte yalnızca öznenin inancına ilişkin açıklaması değil, inancı meydana getiren sürecin doğru inanç üretme niteliği de önemlidir. Algı ve çıkarım gibi süreçlerin hangi koşullarda işlediği, değerlendirmede r... |
Temelcilikte temel inançlar, başka inançlardan çıkarılmaksızın gerekçelendirme sağlayabilen başlangıç noktaları olarak ele alınır. Temel olmayan inançlar ise desteklerini bu temel inançlarla ilişkilerinden alır. Temel inançların yanılmaz veya kesin olması gerekip gerekmediği konusunda farklı temelcilik yorumları bulund... |
Muhakeme, eldeki bilgiler ile yeni deneyimleri karşılaştırma, çıkarımlar yapma ve inançların dayanaklarını değerlendirme etkinliğidir. Bu süreçte kişi yalnızca yeni bilgi eklemez; önceki inançlarının yeni verilerle ilişkisini de inceler. Muhakemenin denetleyici işlevi, bilgi parçalarının birbiriyle uyumlu olup olmadığı... |
Önerme, doğru veya yanlış olabilen bir iddianın içeriğidir. Örneğin Dünya'nın biçimine ilişkin bir yargı, belirli bir durumun geçerli olduğunu ileri sürer. Önermesel bilgi, böyle bir iddianın doğru olduğunu bilmeyle ilgilidir; bir nesneyi tanımak veya onunla doğrudan karşılaşmış olmakla aynı bilgi türü olarak ele alınm... |
Tanıklık yoluyla bilgi edinme, başka insanların aktardığı açıklamalara ve iddialara dayanır. Eğitim, kitaplar ve haberleşme, kişinin doğrudan deneyimlemediği konular hakkında bilgi edinmesini bu yolla sağlayabilir. Tanıklığın bilgi kaynağı olarak değerlendirilmesinde temel sorun, aktarılan iddianın doğruluğu ile aktarı... |
Epistemolojik şüphecilik, bildiğimizi düşündüğümüz şeylerin hangi gerekçelerle bilgi sayıldığını sorgular. Algıların yanıltıcı olması veya deneyimlerin farklı biçimde açıklanabilmesi, bilgi iddialarına karşı kullanılabilen sorunlardır. Şüpheci tartışma, bir iddiaya inanmakla o iddiayı bilmek arasındaki farkın hangi koş... |
Zorunluluk, bir önermenin başka türlü olamamasıyla ilgili modal bir kavramdır; a priori olma ise bilginin deneyime dayanmadan edinilmesiyle ilgilidir. Bu nedenle biri önermenin nasıl bir doğruluk taşıdığına, diğeri o doğruluğa nasıl erişildiğine ilişkin bir ayrımdır. Saul Kripke, metafizik zorunluluk ile epistemik a pr... |
Apache HTTP Server 2.4 belgesinde mod_setenvif, HTTP isteğinin bileşenlerini düzenli ifadelerle karşılaştırarak dahili ortam değişkenleri atayan modül olarak açıklanır. Bu değişkenler sunucunun farklı bölümlerindeki işlemler ile CGI betikleri ve SSI sayfalarında kullanılabilir. Koşullu atama, isteğin bir özelliğini inc... |
Apache mod_setenvif yönergeleri yapılandırma dosyasındaki sıralarına göre değerlendirilir. Örnekteki BrowserMatch ^Mozilla netscape satırı, User-Agent değeri Mozilla ile başlayan istekte netscape değişkenini atar. Daha sonra gelen BrowserMatch MSIE!netscape satırı ise MSIE eşleşmesi olduğunda aynı değişkeni kaldırır. B... |
Apache HTTP Server 2.4 belgesine göre BrowserMatch, User-Agent istek başlığını inceleyen özel bir SetEnvIf biçimidir. BrowserMatch Robot is_a_robot ile SetEnvIf User-Agent Robot is_a_robot aynı koşulu ifade eder. Her iki örnekte de User-Agent değeri Robot düzenli ifadesiyle eşleştiğinde is_a_robot ortam değişkeni atanı... |
Apache mod_setenvif içinde BrowserMatchNoCase ve SetEnvIfNoCase, karşılık geldikleri yönergelerin harf büyüklüğüne duyarsız eşleştirme yapan biçimleridir. Örnekteki SetEnvIfNoCase Host Example\. Org site=example örneğinde Host başlığının harf büyüklüğündeki değişiklikler eşleşmeyi engellemez. Eşleşme gerçekleştiğinde s... |
Apache SetEnvIf yönergesinde eşleşmeden sonra yalnızca değişken adı yazılırsa o değişkene 1 değeri atanır. Değişken adının başına ünlem konması, atanmış değişkeni kaldırır. değişken=değer biçimi ise açıkça belirtilen değeri atar. Bu üç biçim, bir koşulun sonucunu sırasıyla işaretlemek, kaldırmak veya belirli bir değerl... |
Apache HTTP Server belgesinde, SetEnvIf atamalarında düzenli ifadenin yakalama gruplarına $1 ile $9 arasında başvurulabildiği belirtilir. $0 ise düzenli ifadeyle eşleşen bütün dizgeyi temsil eder. Bu mekanizma, yalnızca bir eşleşmenin varlığını işaretlemek yerine eşleşen metnin bir bölümünü ortam değişkeninin değerine ... |
Apache SetEnvIf, HTTP başlıklarının yanında isteğin yöntemini, protokolünü ve istemci adresi gibi özelliklerini de sınamak için kullanılabilir. Örneğin Request_Method niteliği GET veya POST olup olmadığını, Request_Protocol ise HTTP sürümünü belirten değeri sınamakta kullanılabilir. Bu özellikler farklı soruları yanıtl... |
Apache HTTP Server 2.4 belgesinde, dizin listesi oluşturma veya DirectoryIndex araması gibi dahili alt isteklerin isteğe özgü ortam değişkenlerini miras almadığı belirtilir. Aynı açıklama, bu alt isteklerde SetEnvIf yönergelerinin ayrıca değerlendirilmediğini de söyler. Dolayısıyla asıl istekte yapılan bir ortam değişk... |
Apache SetEnvIfExpr yönergesi, ortam değişkeni atamasını bir ap_expr ifadesinin çalışma anındaki sonucuna bağlar. RFC 1918 kapsamındaki özel IPv4 ağlarını belirlemek için uzak adresin 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 veya 192.168.0.0/16 aralıklarından birine girip girmediği mantıksal VEYA ile sınanabilir. Koşul sağlanırsa rfc... |
Büyük Beşiktaş Çarşısı üzerine 2015 tarihli bir araştırma, çok girişli bir binanın yaya dolaşımını mimari düzeni ve çevredeki kent dokusuyla birlikte ele almıştır. Araştırmada önce girişlerden geçen kişiler sayılmış ve yoğunluk analizi yapılmış, ardından mimari yapı Syntax 2D programıyla incelenmiştir. Sonuçlar, çok gi... |
Göreceli solfej, sesleri yalnızca mutlak perdelerine göre değil, ezgi içindeki ilişkileri ve görevleri üzerinden adlandırmaya odaklanır. Tarihsel altılı (hexachord) solfej sisteminde Mi ve Fa adları arasındaki ilişki yarım sesin konumunu gösterir. Bu adlandırma, ezginin sesler arasındaki yapısını öğrenmeye yardımcı olu... |
Heksakord, altı sesli bir birimdir. Guido geleneğinde Do'dan başlayan naturale, Sol'den başlayan durum ve Fa'dan başlayan molle altılıları ayırt edilir. Bir ezgi kullanılan altılının dışına çıktığında komşu bir altılı üzerinden adlandırmaya geçilebilir; bu değişim mutasyon veya dönüşüm olarak anılır. Altılıların değişm... |
VVER-1200, Rusya kökenli Rosatom tarafından tasarlanan, üçüncü nesil+ (Gen III+) bir basınçlı su reaktörüdür (PWR). "VVER" adı Rusça "Vodo-Vodyanoy Energetichesky Reaktor" ifadesinden gelir; yani "su-su enerji reaktörü". Burada su aynı anda hem soğutucu hem de nötron yavaşlatıcı (moderatör) olarak kullanılır. - Isıl gü... |
3B modelleme, bir nesnenin üç boyutlu dijital temsilini oluşturma işidir. Geleneksel yöntemde bir sanatçı modeli elle çizer; fotogrametride ise gerçek bir nesnenin birçok fotoğrafından model otomatik olarak çıkarılır. Yapay zekâ ve makine öğrenmesi, bu sürecin farklı adımlarını hızlandırır ve düzeltir. Fotogrametri, bi... |
Uzaysal çözünürlük, bir uzayda alınan örnekler arasındaki uzaklıkla ilgilidir. Bir nesne ya da sahne örneklendiğinde (sayısallaştırıldığında), örnek noktaları birbirine ne kadar yakınsa o kadar çok örnek alınır ve nesnenin ayrıntıları o kadar iyi temsil edilir. Mesafe uzadıkça örnek sayısı azalır, ayrıntı kaybolur. Say... |
8. yüzyıldan itibaren Bağdat, Abbasi yönetimi altında önemli bir bilim merkezi oldu. Burada kurulan Beytülhikme (Hikmet Evi), farklı kültürlere ait bilimsel eserlerin çevrildiği ve yeni araştırmaların yürütüldüğü bir merkezdi. Mezopotamya, Hint ve Yunan matematiğinin birikimi bu ortamda birleşti ve özellikle cebir ayrı... |
2019 Aralık ayında Wuhan’da bir pnömoni kümesi bildirilip 2020 başında salgın dünyada gündem olurken, internette yarasa tüketimini salgının nedeni olarak gösteren iddialar yayıldı. Bir salgının kökenini incelerken gözlenmiş bulaş olayları, hayvan rezervuarları ve doğrulanmamış iddialar ayrı ele alınmalıdır. Zoonoz, hay... |
Sıra (queue, kuyruk), elemanların eklendikleri sırayla çıkarıldığı basit bir veri yapısıdır. Bu ilkeye FIFO (First In, First Out: ilk giren ilk çıkar) denir. Gişe önünde bekleyen insanlar iyi bir benzetmedir: ilk gelen ilk hizmeti alır. - enqueue(x): x değerini sıranın sonuna ekler. - dequeue(): Sıranın başındaki elema... |
Güneş'ten gelen enerjinin bir kısmı Dünya yüzeyini ısıtır; yüzey bu enerjiyi kızılötesi ışınım olarak geri yayar. Atmosferdeki sera gazları (karbondioksit, metan, diazot monoksit (N₂O), su buharı) bu ışınımın bir kısmını tutar. Bu doğal sera etkisi olmasaydı Dünya'nın ortalama sıcaklığı yaklaşık −18 °C olurdu; etki say... |
İnsan ilişkilerinde güven, birine zarar görmeyeceğine inanmak ve onunla savunmasız olabilmektir. Yakın ilişkilerdeki güvenli bağlanma ile takımlardaki psikolojik güvenlik farklı düzeylerde incelenen kavramlardır. Bağlanma kuramı (John Bowlby, Mary Ainsworth) bebeğin bakım verenle kurduğu ilişkinin sonraki ilişkiler içi... |
BIM (Building Information Modeling, Yapı Bilgi Modellemesi), bir yapının fiziksel ve işlevsel özelliklerinin dijital olarak temsil edildiği ve yapının yaşam döngüsü boyunca (tasarım, inşaat, işletme, yıkım) bilginin yönetildiği bir yöntemdir. BIM yalnızca 3B bir çizim değildir: her nesne (duvar, kolon, kapı) geometrisi... |
Alzheimer hastalığı, demansın en sık nedenidir. Hastalık belirtilerden onlarca yıl önce, beyinde sessizce başlayan değişikliklerle ilerler. Bu nedenle risk faktörlerini anlamak, önlem almak için önemlidir. - APOE ε4 alleli: Geç başlangıçlı Alzheimer için en bilinen genetik risk faktörüdür. Bir ya da iki kopya taşımak r... |
Krom, endüstriyel atık sularda (deri tabaklama, metal kaplama, boya) bulunabilen bir ağır metaldir. Sulu ortamlarda başlıca +3 ve +6 yükseltgenme basamaklarındaki türleri önemlidir: Cr(III) koşullara bağlı kompleksler ve katyonlar, Cr(VI) ise pH değerine göre kromat veya hidrojenkromat gibi oksianyonlar oluşturabilir. ... |
CERN kısaltması, 1952'de kurulan geçici "Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire" (Avrupa Nükleer Araştırma Konseyi) adından gelir. Kurumun 1954'te kabul edilen resmî adı Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü'dür (European Organization for Nuclear Research). İsviçre–Fransa sınırında, Cenevre yakınlarında bulunan dünyanı... |
Biyokimya laboratuvarları, biyolojik örneklerdeki (kan, idrar, doku, hücre özütü) maddelerin miktarını ve özelliklerini ölçer. Ölçüm yöntemi, analitin kimyasal özelliğine ve örnek hazırlama koşullarına göre seçilir. Spektrofotometri: Belirli dalga boyundaki ışığın çözeltide ne kadar soğurulduğunu ölçer. Beer–Lambert ya... |
Veri replikasyonu, bir veritabanındaki verilerin bir veya daha fazla başka konumda kopyalanıp güncel tutulmasıdır. Amaç; erişilebilirliği artırmak, okuma yükünü dağıtmak, kimi felaket kurtarma düzeneklerini desteklemek ve veriyi kullanıcıya yakın konumda tutmaktır. Replikasyon bağımsız ve sürümlendirilmiş yedeklemenin ... |
Soya fasulyesi (Glycine max), binlerce yıldır yetiştirilen bir baklagildir. Yağı ve proteini yüksektir; kolesterol içermez ve doymuş yağ oranı düşüktür. Soya proteini; tofu, tempeh, soya sütü, soya yoğurdu ve et alternatifleri gibi ürünlerin başlıca protein kaynağıdır. Proteinler aminoasitlerden oluşur. İnsan vücudunun... |
Filiz (sprout) ile mikro yeşillik (microgreen) farklı hasat aşamalarını ve yetiştirme yöntemlerini ifade eder. - Filiz (sprout): Tohumun suda ya da nemli ortamda çimlendirilip birkaç gün içinde (genellikle 2–7 gün) tohumu, kökü ve sapıyla yenmesidir. Genellikle ışık gerekmez. - Mikro yeşillik (microgreen): Tohum toprak... |
Yapılarda duvarlar ve boşluklar yalnızca estetik değil, yapısal bir bütün olarak çalışır. Hatıl ve lento, bu bütünlüğü sağlamak için kullanılan yatay yapı elemanlarıdır. İkisi sık karıştırılır; ancak görevleri farklıdır. Hatıl, duvarları çevreleyip bağlayan ve onların birlikte çalışmasını sağlayan, genellikle betonarme... |
Yazılım geliştirme yaşam döngüsü (SDLC), bir yazılımın planlanmasından yayına alınmasına ve bakımına kadar geçen aşamalardır: gereksinim analizi, tasarım, kodlama, test, dağıtım ve izleme. Geliştiriciler zamanlarının yalnızca bir bölümünü gerçekten kod yazmakla geçirir; geri kalanı tekrarlayan işler, toplantılar, hata ... |
ISO 50001, kuruluşların enerji performansını sistematik biçimde iyileştirmesi için gerekli şartları tanımlayan uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır. Enerji performansı; enerji verimliliğini, enerji kullanımını ve enerji tüketimini kapsar. Standart, 2018 yılında "Annex SL" (üst düzey ortak yapı) biçimine geçiri... |
Prolaktin (PRL), başta süt üretimi olmak üzere birçok işlevi olan bir peptid hormondur. Esas olarak hipofiz bezinin ön lobundaki laktotrop hücrelerde üretilir. Hipofiz, beynin tabanında yer alan, "ana bez" olarak da anılan küçük bir yapıdır. Prolaktin ayrıca küçük miktarlarda rahim iç tabakasında (desidua), meme dokusu... |
Cebirsel ifade, sayılar, harfler (değişkenler) ve işlem sembollerinden oluşan matematiksel yazımdır. Örnekler: 2x + 3, 4y² − 5y + 1. - Değişken: Değeri değişebilen sembol (x, y, a…). - Katsayı: Değişkenin önündeki sayı (2x ifadesinde 2). - Sabit terim: Değişken içermeyen sayı (2x + 3 ifadesinde 3). - Terim: Toplama vey... |
Linux sunucu, Linux çekirdeği üzerinde çalışan ve ağ üzerinden diğer bilgisayarlara hizmet (web sayfası, veritabanı, e-posta, dosya paylaşımı vb.) veren bilgisayar ya da sanal makinedir. Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemi çekirdeğidir; sunucu kullanımı için çeşitli dağıtımlar vardır: Debian, Ubuntu Server, Al... |
Biyofizik, biyolojik sistemlerin nasıl çalıştığını anlamak için fizik kuram ve yöntemlerini uygulayan bilim dalıdır. Molekül düzeyinden hücreye, organa ve organizmaya kadar farklı ölçeklerde çalışır. Biyolojik deneyler büyük miktarda nicel veri üretir. Fizik, matematik ve kimya, bu verileri yorumlamak, modellemek ve ta... |
Skolyoz, omurganın ön-arka bakışta yana doğru eğri görünmesi ve omurların dönmesidir. Konjenital skolyoz, doğumda mevcut olan omur anomalisine bağlı skolyozdur. Omurlar embriyonik dönemde (gebeliğin ilk haftalarında) yanlış biçimlenir veya birbirinden ayrışamaz. Oluşum kusuru: Omurun bir kısmı hiç oluşmaz. Örnekler: he... |
Eşanjör, iki akışkan arasında birbirine karışmadan ısı aktarımı sağlayan cihazdır. Sıcak akışkan, bir yüzey (boru veya plaka duvarı) üzerinden ısısını soğuk akışkana verir. Böylece biri ısınır, diğeri soğur. - Gövde-borulu (shell and tube): Bir gövde içinde boru demeti vardır; yüksek basınç ve sıcaklık için yaygındır. ... |
3D Secure (3-D Secure, 3DS), uzaktan kartlı işlemlerde ödeme yapan kişinin meşru kart kullanıcısı olup olmadığını değerlendiren kimlik doğrulama protokolüdür; her işlemde mutlaka ikinci bir kullanıcı adımı gerektirmez. Kart numarası, son kullanma tarihi ve CVV bilgisi tek başına ele geçirildiğinde dolandırıcılığa yol a... |
Ses gecikmesi (latency), bir ses sinyalinin üretilmesi ile duyulması ya da yakalanması arasındaki süredir. Müzik uygulamaları, oyunlar ve gerçek zamanlı iletişimde düşük gecikme, kullanıcı deneyimi için kritiktir. Geri döngü (loopback) gecikmesi, bir çıkış cihazında üretilen sinyalin eşlenmiş bir giriş cihazında yakala... |
Özgül öğrenme bozukluğu, okuma, yazılı anlatım veya matematik becerilerinde kalıcı ve belirgin güçlüklerle seyreden nörogelişimsel bir durumdur. Tanı, gelişim ve eğitim öyküsü ile uygun değerlendirme araçları birlikte incelenerek konur; eski "IQ ile başarı arasında mutlaka belirli fark olmalı" yaklaşımı güncel DSM-5 ta... |
Switch (ağ anahtarı), yerel ağdaki (LAN) birden fazla cihazı birbirine bağlayan ve aralarında veri çerçevelerini (frame) ileten ağ cihazıdır. OSI modelinde ağırlıklı olarak 2. katmanda (veri bağı katmanı) çalışır. Not: Switch tek başına bir güvenlik duvarı değildir; güvenlik özellikleri yönetilen modellerde sınırlı ola... |
Kahve demlemek, kavrulmuş ve öğütülmüş kahve çekirdeğindeki suda çözünen bileşiklerin sıcak suya geçirilmesi (ekstraksiyon) işlemidir. Çekirdek kütlesinin yaklaşık üçte biri suda çözünebilir; geri kalanı lif ve çözünmeyen maddelerdir. Lezzet, hangi bileşiklerin ve hangi oranda çözündüğüne bağlıdır. Çözünme sırası kabac... |
Sıralama, bir grup nesneyi ya da sayıyı belirli bir ölçüte göre (küçükten büyüğe veya büyükten küçüğe) dizmektir. Sayılar için ölçüt, sayının değeridir. Negatif olmayan tam sayılarda basamak sayısını karşılaştır: Basamak sayısı fazla olan sayı daha büyüktür (üç basamaklı pozitif sayı > iki basamaklı pozitif sayı). Nega... |
Hipervizör, tek bir fiziksel bilgisayarda birden fazla sanal makineyi (VM) oluşturan, çalıştıran ve yöneten yazılımdır. Sanal makine monitörü (VMM) olarak da bilinir. Hipervizör, fiziksel donanım kaynaklarını (işlemci, bellek, depolama, ağ) sanal makineler arasında paylaştırır ve sanal makineleri birbirinden yalıtır. H... |
Böbrek fonksiyonu değerlendirilirken serum kreatinin, üre/kan üre azotu (BUN) ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) farklı bilgiler sağlar. Her birinin anlamı ve birimi ayrı ele alınmalıdır. Serum kreatinin: Kaslardaki kreatin/kreatin fosfat metabolizmasıyla ilişkili bir atık üründür. Üretimi kas kütlesi ve besl... |
Ultrasonik sensör, insan kulağının duyamayacağı yüksek frekanslı (genellikle 20 kHz üzeri) ses darbeleri gönderir ve nesneden yansıyan yankıyı algılar. Ölçüm "uçuş süresi" (time of flight) ilkesine dayanır. Sesin gidiş-dönüşte aldığı toplam yol 2d olduğundan, hedefe tek yönlü mesafe toplam uçuş süresinden şu şekilde he... |
Bilgisayarlar ve elektronik cihazlar çalışırken istemeden sinyaller yayar: elektromanyetik ışıma, ses, ısı, güç tüketimi dalgalanmaları. Bu "yan yayılımlar" (emanations), saldırgana şifreli bilginin veya açık metnin sızmasına neden olabilir. Bu tür saldırılar yan kanal saldırıları başlığı altında incelenir. TEMPEST, AB... |
Türkiye, dünyanın aktif deprem kuşaklarından birinde yer alır ve nüfusun büyük bölümü deprem riski taşıyan bölgelerde yaşar. Depremin kendisi önlenemez; ancak can ve mal kaybının büyük bölümü yapı güvenliğiyle azaltılabilir. Türkiye'de her yıl 1–7 Mart tarihleri "Deprem Haftası" olarak anılır. Zemin etüdü: Yapı yapılac... |
End of preview. Expand in Data Studio
Veri Seti Hakkında
Kaynak: Common Crawl (CC) Türkçe Ağ Verileri
Temizleme & Filtreleme: GLM 5.3 Flash yardımıyla HTML etiketleri, navigasyon gürültüleri ve spam metinler ayıklanmaya çalışılmıştır.
Format:
.jsonl(JSON Lines)Q&A Abi, neden bu kadar yavaş geliyor CC kazıma işlemi? (Answer) Abi'nin amına koyim.
- Downloads last month
- 125